Nowy Sacz - Klasztor i kosciol popijarski
Adres: ul. Pijarska 1
"Budowe murowanych kosciola i klasztoru z przeznaczeniem
na swoja siedzibe w Nowym Saczu podjely starosadeckie klaryski przed 1670
r., sytuujac je na Biskupiem w poludniowo-zachodniej czesci
miasta, w obrebie murow fortecznych. Zaniechana budowe przejeli OO Pijarzy,
dorowadzajac w niedlugim czasie jej wznoszenie do konca. Zamiarem ich bylo
stworzenie w Nowym Saczu szkoly meskiej na wzor pijarskiego kolegium w
Podolincu.
Kosciol otrzymal wezwanie sw. Norberta i sw. Jana Kalasantego.
Byl niewielki, jednonawowy z malymi oknami, na planie prostokata, z polkoliscie
wydzielonym prezbiterium. Posiadal 20 m dlugosci i 9 m szerokosci. Nakrywalo
go sklepienie beczkowe. Zwrocony byl ku poludniowi, od strony wschodniej
przylegal bezposrednio do ulicy (stad wywodzi sie nazwa ulicy Pijarskiej).
Budynek dwukondygnacyjny klasztoru powstal po zachodniej
stronie kosciola, a w jego sklad wkomponowana zostala baszta muru obronnego.
Obszerny ogrod okalal to zalozenie zakonne. Otwarcie szkoly nie zostalo
przez pijarow zrealizowane. Zakon zostal - jak i inne na skutek kasaty
jozefinskiej - zniesiony w 1785 r. Przy koncu swego istnienia liczyl
5 kaplanow i 2 braci zakonnych.
Zabudowania poklasztorne zamienione zostaly przez zaborcze
wladze austriackie na magazyny wojskowe. Do przeksztalconego remontem poklasztornego
budynku wprowadzono w 1818 r. c.k. urzad cyrkularny, a I i II pietro zajelo
utworzone 4 listopada 1818 r. 6-klasowe gimnazjum z niemieckim jezykiem
nauczania, ktore w tym budynku pozostawalo do 1855 r.
Kosciol popijarski byl kaplica szkolna dla gimnazjum,
po 1855 r. kaplica wiezienna.
Polskie ruchy wolnosciowe w Galicji sklonily zaborce do
przeksztalcenia popijarskiego klasztoru w wiezienie. Powiekszyli budynek
o jedna kondygnacje.
Okupant niemiecki nadbudowal trzecie pietro nad istniejacym
wiezieniem i poszerzyl je o boczne skrzydlo. Wiezienie to bylo miejscem
kazni w latach 1939-45.
Kosciol poklasztorny ustapil miejsce wzniesionemu po 1889
r. gmachowi sadu. Przyziemie prezbiterium kosciola bylo widoczne jeszcze
w 1945 r."
Zrodla:
- Nowy Sacz, Przewodnik po zabytkach, PTTK "Beskid", Nowy Sacz 1994
r.
Powrot do Zabytkow Miasta
Nowego Sacza
For additional information
on this page send e-mail to Romuald.K.Bernacki
This page was created by Romuald K. Bernacki and last
modified Sunday 27th July 1997